Đang gửi...
Toggle navigation

THANG MÁY CHUNG CƯ – NỖI ÁM ẢNH CHƯA CÓ HỒI KẾT

      Thời gian vừa qua xảy ra không ít sự cố thang máy chung cư gây hoang mang dư luận. Không gì kinh khủng hơn việc bạn bước vào thang máy mà phải nơm nớp lo sợ rằng nó có thể rơi bất cứ lúc nào. Vậy tại sao thang máy gây mất an toàn vẫn tồn tại, trong khi mức độ nguy hiểm của nó thì ai cũng biết? Và chúng ta phải làm gì để tính mạng của mình không bị treo lơ lửng!  

Tai nạn thang máy chung cư vì đâu?

      Theo các chuyên gia, tuổi thọ trung bình của thang máy là trên 20 năm. Tuy nhiên, thực tế cho thấy tại một số khu tái định cư, thang máy mới đưa vào hoạt động vài năm đã có hiện tượng rệu rạo và trở thành nỗi ám ảnh của người dân.

      Sự cố rơi thang máy chung cư rơi thường xuất phát từ 4 nguyên nhân cơ bản: chất lượng thang máy; quy trình lắp đặt; kiểm định; bảo trì, bảo dưỡng không đúng quy định.

- Thứ nhất, chất lượng thang máy chung cư không đạt tiêu chuẩn:

     Để phòng ngừa, hạn chế những trường hợp mất an toàn có thể xảy ra, trước hết, thiết bị phải đảm bảo chất lượng, được sản xuất đồng bộ, đạt được các tiêu chuẩn quốc tế (tiêu chuẩn Nhật Bản JIS, Châu Âu EN…), tiêu chuẩn khu vực, tiêu chuẩn quốc gia.

     Yêu cầu về chất lượng vật liệu, cường độ bu lông, cáp tải để chịu được tải… được đưa ra dựa trên việc thiết kế tính toán lực nén, xoắn, vị trí của hệ thống khung cabin, cáp… để đảm bảo thang máy hoạt động an toàn và bền bỉ. Nếu không lựa chọn vật liệu đúng bản chất thì sẽ không chịu được tải trọng vận hành khiến cho thang máy nhanh hỏng, xuống cấp và mất an toàn. Điển hình như trường hợp sập cầu Chu Va (Lai Châu) hồi đầu tháng 3/2014 khiến 8 người chết và 38 người bị thương mà nguyên nhân do chất lượng ốc neo cáp cầu làm ẩu (thay vì phải đúc nguyên khối thì con ốc này lại hàn nối nên khả năng chịu lực kém). Đây là lời cảnh tỉnh đắt giá cho tình trạng đưa vật liệu không đảm bảo tiêu chuẩn vào công trình. Liệu mỗi thang máy chung cư mà chúng ta hàng ngày di chuyển có tồn tại những chi tiết “dởm” như thế?

     Ông Phạm Sỹ Liêm, Phó Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam nhận định: “Chất lượng chung cư cao cấp nói chung là được. Nhưng chất lượng của các khu nhà tái định cư hoặc các khu chung cư bình dân thì rất xấu”. Nhiều chủ đầu tư vì muốn cắt giảm chi phí đầu tư đã lựa chọn thang máy không đạt tiêu chuẩn cho các chung cư. Với loại hàng hóa mang tính chất thường xuyên và công cộng mà chất lượng kém thì đương nhiên rất nhanh xuống cấp. Hậu quả là, sau một thời gian ngắn đưa vào sử dụng đã xảy ra các sự việc đáng tiếc, trong đó nghiêm trọng nhất là rơi thang máy gây tai nạn.

      Nhiều chung cư “có tiếng mà chẳng có miếng”, những tưởng được lắp thang máy nhập khẩu sẽ hoạt động êm ái trơn tru nhưng chẳng bao lâu cũng lại “dở chứng”. Nguyên nhân ở chỗ đó không phải thang nhập đồng bộ chính hãng mà bị lắp ráp linh kiện khác nhau. Thiết bị không đồng bộ nên trục trặc kỹ thuật liên tục. Một số công ty còn “ăn bớt” hệ thống an toàn đối với các thang máy nhập khẩu nguyên chiếc nhằm giảm bớt thao tác vận hành, lại giảm chi phí để dễ bán… Thang máy chung cư rơi vào những trường hợp này không khác gì “cái bẫy” cho người sử dụng.

Thang máy chung cư cần đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng thiết bị

Thang máy chung cư cần đảm bảo chất lượng thiết bị

- Thứ hai, sai sót trong việc lắp đặt thang máy chung cư:

     Không giống ô tô là được lắp ráp trong điều kiện lý tưởng của nhà máy, đặc thù của thang máy có khác biệt lớn là được lắp đặt ở công trường bụi bặm, không đủ tiêu chuẩn. Vì vậy, dù bản thân thiết bị thang máy có tốt nhưng khi đơn vị lắp đặt không đủ trình độ, không đảm bảo quy cách thì chắc chắn chiếc thang máy cũng không thể đảm bảo an toàn được. Việc lắp đặt thang máy phải đúng theo tiêu chuẩn TCVN 6396-28:2013 (Yêu cầu an toàn về cấu tạo và lắp đặt thang máy - Thang máy chở người và hàng).

     Nếu nhà thầu lựa chọn những đơn vị nhân viên kỹ thuật không có chuyên môn và không kiểm soát chặt chẽ quy trình lắp đặt sẽ đem lại những sản phẩm kém chất lượng. Nhiều đơn vị khi lắp đặt thang máy không có các thiết bị kiểm tra: đo độ rung lắc của cabin, độ ồn của động cơ, lắp bị lệch tâm…, kỹ thuật viên lắp không đúng tiêu chuẩn đe dọa sự an toàn thang máy.  

- Thứ ba, tắc trách trong việc kiểm định thang máy chung cư:

    Theo thông tư 32/2011/TT-BLĐTBXH ngày 14 tháng 11 năm 2011 của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, thang máy được đưa vào danh mục các loại thiết bị, máy móc, vật tư có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động, bắt buộc phải kiểm định để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người sử dụng.

     Thang máy chung cư được kiểm định lần đầu khi vừa hoàn thành lắp đặt để đánh giá chính xác về chất lượng thiết bị và chất lượng lắp đặt, đảm bảo đạt điều kiện tốt nhất, an toàn nhất để đưa vào sử dụng. Sau khi được cấp phép sử dụng, thang máy phải được kiểm định định kỳ với thời hạn 03 năm. Ngoài ra nếu trong quá trình sử dụng phát sinh vấn đề về kỹ thuật thì cũng cần được kiểm định. Đơn vị kiểm định sẽ tiến hành đánh giá tình trạng, đưa ra phương án khắc phục trong thời gian ngắn nhất.

      Một thực trạng hiện nay là nhiều đơn vị kiểm định thiếu chuyên nghiệp, không đủ nguồn nhân lực, vật lực vẫn được quyền hoạt động. Tính trung thực, khách quan trong công tác kiểm tra, kiểm định an toàn thang máy hiện nay cũng cần đặt nghi vấn. Rất nhiều thang máy chung cư không đạt chất lượng nhưng tại sao công tác kiểm định không phát hiện ra? Chỉ làm cho có hay là đã móc nối ăn chia với nhà thầu để qua mặt người tiêu dùng? Hai bên đều có lợi, kết quả chỉ có người dùng thang đón nhận rủi ro.

      Một cán bộ tại một trung tâm kiểm định kỹ thuật an toàn ở Tp.HCM cho biết, ngoài nguyên nhân kiểm định không khách quan, công tác kiểm định, thẩm định sự an toàn của thang máy chung cư cũng chưa chặt chẽ. Hiện nay, nhiều chủ đầu tư sử dụng thang máy gần chục năm vẫn chưa một lần được cơ quan có thẩm quyền kiểm định “hỏi thăm”.

- Thứ tư, bảo trì, bảo dưỡng thang máy chung cư không đúng quy trình:

Bảo trì thang máy chung cư cần được thực hiện định kỳ

Bảo trì thang máy chung cư cần được thực hiện định kỳ

Bảo trì, bảo dưỡng đúng quy chuẩn:

     Đây là việc quan trọng không kém nhằm phát hiện và khắc phục kịp thời những lỗi kỹ thuật, phòng ngừa các sự cố thang máy chung cư.

    Yêu cầu về quản lý và sử dụng thang máy đã được quy định tại phụ lục A TCVN 6395:1998 và điều 3 TCVN 5744:1993. Theo đó, thời hạn bảo trì định kỳ thang máy là không quá 02 tháng/lần. Công việc bảo trì phải do một đơn vị có chuyên môn thực hiện, có giấy phép Nhà nước và được nhà sản xuất ủy quyền.

     Một thực trạng đáng lo ngại ở các khu chung cư là các bên quản lý và công ty cung cấp thang máy rất hời hợt với việc bảo trì bảo dưỡng thang máy dù thiết bị có tần suất sử dụng liên tục.

    Nhân viên trực của tòa nhà phải được huấn luyện tốt về xử lý cơ bản cứu hộ. Điều quan trọng nữa là thiết bị cứu hộ tự động của thang máy, đèn chiếu sáng khẩn cấp, quạt thông gió, chuông cấp cứu phải luôn đảm bảo hoạt động tốt. Các tính năng trên cần được bộ phận bảo trì  hàng tháng giả định tình huống mất điện để kiểm tra. Rất nhiều trường hợp thang máy chung cư khi xảy ra sự cố mới phát hiện ra: hệ thống mạch an toàn bị nối tắt, hệ thống phanh điện từ hoạt động kém, bộ cứu hộ tự động không hoạt động, chuông báo, ắc quy đèn dự phòng hết… Điều này chẳng khác nào có hỏa hoạn mới phát hiện hệ thống phòng cháy đã hỏng.

     Nhiều đơn vị bảo trì rất vô đạo đức khi đấu tắt mạch an toàn để thang chạy trong tình trạng giống ô tô không phanh. Mạch an toàn của thang máy có tác dụng bảo vệ và tự ngừng thang máy khi không đủ điều kiện an toàn. Đấu tắt vô hiệu hóa mạch này chẳng khác nào “đẩy” thang máy vào tình trạng mù hoàn toàn về các sự cố dù bình thường tưởng như hoạt động “ổn định”. Thang máy rơi tự do, kẹp chân khách đi thang hay cửa thang mở không có cabin… xảy ra cũng từ nguyên nhân này là nhiều. Qua cầu cứu của khách hàng Gama Việt Nam đã phát hiện ra điều này. Do vậy, đơn vị quản lý tòa nhà phải hết sức lưu ý khi lựa chọn đơn vị cung cấp dịch vụ bảo trì thang máy của mình.

     Trong quá trình kiểm tra theo yêu cầu của khách hàng, Gama Việt Nam còn phát hiện: Việc bảo trì thang máy ở nhiều chung cư không tuân thủ quy trình của hãng. Chế độ thay dầu hộp số, thay mỡ trục động cơ không được hoặc chưa bao giờ được thực hiện. Điều này dẫn đến việc thiết bị không đảm bảo an toàn, bị rút ngắn tuổi thọ. Một bất cập nữa là ở rất nhiều tòa nhà công tác vệ sinh phòng máy gần như không được thực hiện định kỳ. Bụi và rác có thể rơi vào trong đường cáp, lâu ngày sẽ làm mòn cáp thang, khiến thang vận hành không ổn định dễ bị rung lắc và có thể tuột cáp, dẫn đến thang rơi tự do.

Ai phải chịu trách nhiệm?

    Thang máy là một bộ phận của công trình xây dựng mà chủ đầu tư là người chịu trách nhiệm về mọi hạng mục thi công công trình đó. Do vậy, khi xảy ra sự cố rơi thang máy, trước khi điều tra làm rõ được nguyên nhân để quy trách nhiệm cụ thể thì doanh nghiệp trực tiếp quản lý, vận hành thang máy phải đứng ra chịu trách nhiệm đền bù cho người bị hại. “Theo quy định tại khoản 3 điều 623 của Bộ luật Dân sự thì chủ tài sản hoặc người quản lý hợp pháp thang máy phải có trách nhiệm đặc biệt trong việc bảo vệ, ngăn chặn nguy cơ tai nạn do tài sản của mình gây ra; phải bồi thường thiệt hại cả khi không có lỗi, trừ các trường hợp thiệt hại xảy ra hoàn toàn do lỗi cố ý của người bị thiệt hại”- Luật sư Vũ Tiến Vinh, Công ty luật Bảo An, Đoàn Luật sư Hà Nội cho biết.

Cư dân chung cư phải làm gì để tự bảo vệ mình trước những sự cố thang máy?

Giữ khoảng cách giữa cơ thể và thang máy

Cần giữ khoảng cách giữa cơ thể và thang máy

    Khi ý thức trách nhiệm của một số chủ đầu tư, của nhà cung cấp, lắp đặt, vận hành đối với sản phẩm thang máy chưa đủ tin cậy thì mỗi người dân nên có ý thức tự bảo vệ mình bằng những kỹ năng sử dụng thang máy an toàn. Chẳng hạn như: Suy nghĩ kỹ số tầng cần đến để chỉ nhấn một lần nút gọi tầng; khi cabin thang máy đã quá đông người, thì chúng ta nên chờ lượt khác; tuyệt đối không đi thang máy khi hỏa hoạn; cẩn trọng nhìn sàn cabin, sàn tầng trước khi bước vào, bước ra thang máy;   đứng đủ xa vị trí cửa cabin để quần áo không vướng vào cửa thang máy…

    Gama Việt Nam khuyến cáo, khi gặp tình huống rơi thang máy, phải hết sức bình tĩnh và hãy cong đầu gối lại mức nhiều nhất có thể để tạo thế uyển chuyển, giảm thiểu sự chấn động mạnh có thể làm gãy xương chân nếu có sự cố va chạm mạnh. Hoặc tốt nhất là nằm ra sàn nếu đủ diện tích.

Nếu bạn cần trợ giúp về dịch vụ kỹ thuật thang máy, hãy liên hệ với Gama Việt Nam:

CÔNG TY CỔ PHẦN GAMA VIỆT NAM

Văn phòng tại Hà Nội: Số 18/647 đường Lạc Long Quân, phường Xuân La, Tây Hồ, Hà Nội

Điện thoại: 0963.028.279 – 0965.378.279

Văn phòng tại Tp.HCM: 1180/23B, Đường Quang Trung, Phường 8, Quận Gò Vấp, Tp.HCM

Điện thoại: 0968.980.179

Website: https://gamavietnam.com.vn

Bình luận